حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2346
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
جهانگيرى منصرف شد . او ميدانست ، بواسطه رفتار خوبى ، كه با اهالى در سوريّه داشت و نيز از جهت حسن ادارهاش سوريها او را بر روميهاى طمّاع و حريص ترجيح ميدادند ( ديوكاسّيوس ، كتاب 49 ، بند 20 ) و نيز خوب تشخيص داده بود ، كه پادشاهان كوچك دستنشانده ، كه در بين دولت پارت و دولت روم در ممالكى حكمرانى داشتند مثلا آنتيوخوس « 1 » پادشاه كمّاژن « 2 » ، لىزانياس « 3 » امير اىتورهآ « 4 » ، مالخوس « 5 » شيخ اعراب نبطى ، خاونهاوس « 6 » و آنتىگون و ديگران متّحدين او بودند ( ديوكاسّيوس ، كتاب 19 ، بند 32 ) و آنتىگون كه بدست پاكر بر تخت يهود نشسته بود ، بعد از عقبنشينى پارتيها در مقابل رومىها ، كه ميخواستند پسر هيركانوس را بر تخت نشانند ، ايستاد ، و حال آنكه اكتاويوس و آنتونيوس او را بپادشاهى يهود نامزد كرده بودند . بنابراين پاكر خود را براى سفر جنگى ديگر حاضر كرده پس از گذشتن زمستان ، زودتر از آنكه دشمنانش انتظار داشتند ، از فرات گذشت . اگر پارتيها در اين موقع در جائى از فرات گذشته بودند ، كه همه ميگذشتند مزايا با آنها ميبود ، زيرا روميها در قشلاقهاى خود در حوالى سلسله كوههاى توروس اقامت داشتند و براى جنگ حاضر نبودند ، ولى ونتىديوس با حيلهء جنگى پارتيها را باشتباه انداخت و آنها خواستند در جائى از فرات بگذرند ، كه خيلى پائينتر از جريان رود بود و از جهت اشكالات عبور فرصتى زياد از دست دادند ، در نتيجه ، وقتى كه پارتيها به طرف راست فرات گذشتند ، ونتىديوس قواى پراكندهء خود را جمع كرده حاضر جنگ بود . او عدّهاى زياد فلاخندار با خود داشت و بر تپهاى ، بمسافت كمى از رود ، موقع گرفته خندقهائى دور خود كنده بود ( ديوكاسّيوس ، كتاب 49 ، بند 91 ) . پارتيها چون ديدند ، كه روميها بر بلندى جا گرفته و دور خود خندقهائى كندهاند ، اشغال چنين موقعى را بر كمى عدّه يا ترس آنها حمل كرده تصميم گرفتند ،
--> ( 1 ) - Antiochus . ( 2 ) - Commagene . ( 3 ) - Lisanias . ( 4 ) - Iturea . ( 5 ) - Malchus . ( 6 ) - Chavnaeus .